Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν θα συνεχιστούν το Σαββατοκύριακο, την ίδια στιγμή που προειδοποίησε ανοιχτά για το ενδεχόμενο κατάρρευσης της εκεχειρίας. Όπως ανέφερε, η εκεχειρία ενδέχεται να τερματιστεί εάν δεν υπάρξει συμφωνία έως την Τετάρτη, αφήνοντας σαφώς να εννοηθεί ότι το παράθυρο διπλωματίας είναι περιορισμένο. «Ίσως να μην την παρατείνω… υπάρχει αποκλεισμός και δυστυχώς μπορεί να χρειαστεί να αρχίσουμε να ρίχνουμε ξανά βόμβες», σημείωσε χαρακτηριστικά. Η τοποθέτηση αυτή του προέδρου των ΗΠΑ εντείνει την ανησυχία για πιθανή επανέναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων, ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες βρίσκονται σε εξέλιξη.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους εν πτήσει προς την Ουάσινγκτον με το Air Force One, υπογράμμισε ότι «διαπραγματευόμαστε το Σαββατοκύριακο», προσθέτοντας ότι υπάρχουν «αρκετά καλά νέα», χωρίς να δώσει περαιτέρω διευκρινίσεις. Την ίδια ώρα, ξεκαθάρισε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός, που ξεκίνησε τη Δευτέρα, θα παραμείνει σε ισχύ, παρά τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης ότι προτίθεται να άρει τον δικό της αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ.

Νέος κύκλος επαφών με φόντο τη λήξη της εκεχειρίας

Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να μεταβούν στο Πακιστάν το Σαββατοκύριακο, με στόχο την πραγματοποίηση διαπραγματεύσεων τη Δευτέρα. Η χρονική συγκυρία είναι κρίσιμη, καθώς η 15ήμερη εκεχειρία εκπνέει, αυξάνοντας την πίεση για επίτευξη συμφωνίας.

Ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι «τα περισσότερα σημεία έχουν ήδη συμφωνηθεί», ενώ υποστήριξε ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί βασικούς όρους, όπως η μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός της χώρας. Ωστόσο, από ιρανικής πλευράς, αξιωματούχοι απορρίπτουν αυτούς τους ισχυρισμούς ως «εναλλακτικά γεγονότα», επιμένοντας ότι δεν υπάρχει τέτοια συμφωνία.

Η διαφωνία αυτή πλήττει το κλίμα εμπιστοσύνης και ενδέχεται να δυσχεράνει περαιτέρω τη διαδικασία, με Ιρανούς αξιωματούχους να προειδοποιούν ότι η δημόσια ρητορική των ΗΠΑ μπορεί να εκληφθεί ως προσπάθεια εξάντλησης της διπλωματίας πριν από ενδεχόμενη στρατιωτική κλιμάκωση.

Το ζήτημα του ουρανίου και η σκληρή γραμμή της Ουάσινγκτον

Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν τον έλεγχο αυτού του υλικού «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο», εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία.

Παρουσίασε, μάλιστα, ένα σενάριο συνεργασίας, σύμφωνα με το οποίο ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσαν να μεταφέρουν από κοινού το πυρηνικό υλικό στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρ’ όλα αυτά, ειδικοί επισημαίνουν ότι η ανάκτηση ουρανίου από υπόγειες εγκαταστάσεις θα απαιτούσε εκτεταμένη στρατιωτική επιχείρηση, με σημαντική ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων.

Παράλληλα, η χρήση του όρου «πυρηνική σκόνη (nuclear dust)», που δεν αναγνωρίζεται στη διεθνή πυρηνική ορολογία, προκάλεσε σύγχυση αλλά και επικρίσεις.

Στενά του Ορμούζ: Εστία γεωπολιτικής έντασης

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Ιράν ότι το πέρασμα είναι ανοιχτό, η ναυσιπλοΐα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.

Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν θα επιτραπεί η επιβολή «διοδίων» για τη διέλευση πλοίων, απορρίπτοντας πρακτικές που αποδίδονται στην Τεχεράνη. Επιπλέον, προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να παρεμποδίσουν πλοία που καταβάλλουν τέλη στο Ιράν.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, αντέδρασε έντονα, δηλώνοντας ότι το Ιράν θα κλείσει τα Στενά εάν δεν αρθεί ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός. Τόνισε ακόμη ότι η διαχείριση του περάσματος «καθορίζεται επί του πεδίου και όχι μέσω κοινωνικών δικτύων».

Η αντιπαράθεση αυτή εντείνει τους φόβους για σοβαρές διαταραχές στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, με τις ναυτιλιακές εταιρείες να τηρούν στάση αναμονής.

Ναυτικός αποκλεισμός και επέκταση επιχειρήσεων

Ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών έχει ήδη επιφέρει απτά αποτελέσματα. Σύμφωνα με τη CENTCOM, περισσότερα από 20 πλοία έχουν επιστρέψει στο Ιράν από την έναρξη της επιχείρησης.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ φαίνεται να διευρύνουν το πεδίο των επιχειρήσεών τους πέραν της Μέσης Ανατολής. Ο αρχηγός των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις αναχαίτισης πλοίων που συνδέονται με το Ιράν θα συνεχιστούν ακόμη και στον Ινδο-Ειρηνικό.

Η κινητικότητα αυτή επεκτείνεται σε περιοχές όπως τα Στενά της Μαλάκκας, όπου δραστηριοποιούνται δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο υπό καθεστώς κυρώσεων.

Αντιδράσεις αγορών και εύθραυστη ισορροπία

Παρά την ένταση, οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν θετικά σε ορισμένες εξελίξεις. Η ανακοίνωση για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ οδήγησε σε πτώση των τιμών πετρελαίου, ενώ δείκτες όπως ο S&P 500 κατέγραψαν νέα υψηλά.

Την ίδια στιγμή, η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε σε προσωρινή άρση κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο, επιδιώκοντας να συγκρατήσει τις τιμές ενέργειας και να περιορίσει τις επιπτώσεις της κρίσης. Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει εύθραυστη, καθώς οποιαδήποτε κλιμάκωση μπορεί να ανατρέψει γρήγορα την ισορροπία.

Κρίσιμο το επόμενο 48ωρο για την πορεία της κρίσης

Το επόμενο 48ωρο θεωρείται καθοριστικό για τις εξελίξεις. Από τη μία πλευρά, η Ουάσινγκτον εμφανίζεται αισιόδοξη για επίτευξη συμφωνίας, ενώ από την άλλη, η Τεχεράνη διατηρεί επιφυλάξεις και προειδοποιεί για τις συνέπειες μιας αποτυχίας.

Η πιθανότητα επανέναρξης συγκρούσεων παραμένει ανοιχτή, ιδιαίτερα εάν οι συνομιλίες καταρρεύσουν ή αν δεν γεφυρωθούν οι βαθιές διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η κρίση ΗΠΑ–Ιράν βρίσκεται σε οριακό σημείο, με τις αποφάσεις των επόμενων ημερών να αναμένεται να καθορίσουν όχι μόνο το μέλλον της περιοχής, αλλά και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.