Η άποψη ότι η υποστήριξη του Ισραήλ αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα των ΗΠΑ, ακόμη και εις βάρος των σχέσεων με την Τουρκία, αντικατοπτρίζει μια πραγματικότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, σήμερα ειδικά υπό την προεδρία του Τραμπ, όπως δείχνει και ο πόλεμος στο Ιράν.
Για χρόνια, οι περιφερειακές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, βασίζονται στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες ως εγγυητή της ασφάλειάς τους. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις έχουν δείξει ότι αυτή η προσέγγιση είναι αναποτελεσματική.
Η εμπειρία του αποκαλούμενου " Πολέμου του Ραμαζανιού" έδειξε ότι για τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν υπάρχει άλλη προτεραιότητα από την υποστήριξη του Ισραήλ, ακόμη και αν αυτό συγκρούεται με τα συμφέροντα άλλων χωρών.
Η έμφαση στο γεγονός ότι αυτό το Ισραήλ θεωρείται βασικός σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών αντανακλά τον συνεπή προσανατολισμό της Ουάσιγκτον.
Συνεπώς, σε περίπτωση αντιπαράθεσης μεταξύ της Τουρκίας και του Ισραήλ η πιθανότητα ευθυγράμμισης των ΗΠΑ με το Τελ Αβίβ θα ήταν πολύ υψηλή, και ακόμη και η συνεργασία εναντίον της Άγκυρας δεν θα ήταν απροσδόκητη. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αναγκαιότητα αναθεώρησης των εξισώσεων περιφερειακής ασφάλειας γίνεται όλο και πιο αισθητή.
Ενώ το Ισραήλ παραμένει ο στενότερος στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, η Τουρκία αποτελεί έναν απαραίτητο, αν και συχνά δύσκολο, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ. Η Ουάσιγκτον προσπαθεί παραδοσιακά να ισορροπήσει ανάμεσα στις δύο αυτές χώρες, όμως οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν μια σαφή κλίση.
Η υποστήριξη προς το Ισραήλ θεωρείται «αδιαπραγμάτευτη» για τις ΗΠΑ, ειδικά υπό τη διοίκηση Τραμπ , η οποία έχει χαρακτηρίσει τη συμμαχία αυτή ως κορυφαία προτεραιότητα της χώρας.
Το Ισραήλ είναι ο μεγαλύτερος διαχρονικά αποδέκτης αμερικανικής βοήθειας, με δεσμεύσεις δισεκατομμυρίων ετησίως για τη διατήρηση του ποιοτικού στρατιωτικού πλεονέκτηματος .
Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν συστηματικά το βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για να προστατεύσουν το Ισραήλ από καταδικαστικά ψηφίσματα.
Η αντιμετώπιση της επιρροής του Ιράν ενώνει τις δύο χώρες σε ένα ενιαίο στρατηγικό μέτωπο.
Η Σύγκρουση με την Τουρκία
Η Τουρκία, υπό τον Πρόεδρο Ερντογάν, έχει υιοθετήσει μια σκληρή στάση κατά των ισραηλινών επιχειρήσεων στη Γάζα, γεγονός που την φέρνει σε άμεση αντιπαράθεση με την αμερικανική γραμμή.
Η Άγκυρα έχει διακόψει το εμπόριο με το Ισραήλ και χρησιμοποιεί σκληρή γλώσσα, παρομοιάζοντας τις ενέργειές του με εγκλήματα πολέμου.
Η φιλοξενία ηγετών της Χαμάς από την Τουρκία αποτελεί σημείο έντονης τριβής με το αμερικανικό Κογκρέσο.
Η Τουρκία θεωρεί ότι η αμερικανική υποστήριξη στο Ισραήλ και στις κουρδικές δυνάμεις στη Συρία (SDF) απειλεί άμεσα τα εθνικά της συμφέροντα.
Παρά την προτεραιότητα στο Ισραήλ, οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν την πλήρη ρήξη με την Τουρκία για συγκεκριμένους λόγους.
Η Τουρκία ελέγχει τα Στενά και φιλοξενεί κρίσιμες βάσεις του ΝΑΤΟ (Ιντσιρλίκ), όντας απαραίτητη για τον έλεγχο της Ρωσίας και της Μαύρης Θάλασσας.
Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν ότι η Τουρκία μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα σε κρίσεις, όπως στον πόλεμο στην Ουκρανία ή σε διαπραγματεύσεις για εκεχειρία.
Αν και η υποστήριξη στο Ισραήλ είναι η πρώτη προτεραιότητα, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως έναν «δύσκολο αλλά απαραίτητο» εταίρο.
Η Ουάσιγκτον προτιμά να διαχειρίζεται την ένταση παρά να οδηγείται σε οριστική ρήξη, αν και η πλάστιγγα γέρνει σταθερά υπέρ του Ισραήλ σε θέματα ασφάλειας στη Μέση Ανατολή.
Τα σχέδια της Τουρκίας για στρατιωτική και γεωπολιτική απεξάρτηση από τις ΗΠΑ
Η μετάβαση από την εξάρτηση από την εξωτερική ασφάλεια προς την εγχώρια ασφάλεια που βασίζεται στην περιφερειακή σύγκλιση θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για τη διαμόρφωση μιας νέας τάξης με πολιτικές, οικονομικές και ασφαλιστικές διαστάσεις.
Οι υπάρχουσες δυνατότητες για τη σταθεροποίηση της ασφάλειας και την αντιμετώπιση εξωτερικών απειλών έχουν δείξει ότι η δημιουργία μιας τέτοιας δομής είναι εφικτή.
Η έξυπνη διαχείριση στρατηγικών περασμάτων όπως το Στενό του Ορμούζ και η διεξαγωγή περιφερειακών διαπραγματεύσεων με μια συμπεριληπτική προσέγγιση, όχι μόνο στο πλαίσιο των εθνικών συμφερόντων αλλά και σε περιφερειακό επίπεδο, θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη δημιουργία μιας συνεκτικής αμυντικής δομής.
Η υποστήριξη από τις περιφερειακές χώρες για τέτοιες προσεγγίσεις θα μπορούσε να ενισχύσει τη συλλογική ασφάλεια και να μειώσει τον ρόλο των παρεμβατικών παραγόντων.
Τελικά, χώρες όπως η Τουρκία και τα αραβικά κράτη, εγκαταλείποντας την αποκλειστική εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και κινούμενοι προς την περιφερειακή συνεργασία, θα μπορούσαν να διαδραματίσουν αποτελεσματικό ρόλο στην επίτευξη βιώσιμης ασφάλειας.
Η εμπειρία έχει δείξει ότι έννοιες όπως η ειρήνη στο πλαίσιο των προσεγγίσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν έχουν διατηρήσει γνήσια θέση και ότι μόνο η εξάρτηση από την εγχώρια δύναμη και ικανότητα μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια.
