Ένα νέο ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα, το DISARM, θέτει σε εφαρμογή δύο πολυκεντρικές κλινικές μελέτες με στόχο την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου των ωοθηκών, μιας από τις πιο επιθετικές γυναικολογικές κακοήθειες που συχνά εντοπίζεται σε προχωρημένα στάδια, σύμφωνα με το 

Το έργο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος Horizon Europe, με συνολικό προϋπολογισμό 13,2 εκατ. ευρώ, και υλοποιείται από διεθνή κοινοπραξία 28 εταίρων από 12 χώρες. Τον συντονισμό έχει το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών (ICCS) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Βασικός στόχος του DISARM είναι να καλύψει κρίσιμα κενά στη διαχείριση της νόσου, δίνοντας έμφαση στην εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου και στην ανάπτυξη καινοτόμων μεθόδων πρώιμης ανίχνευσης, με τη βοήθεια σύγχρονων μοριακών και ψηφιακών τεχνολογιών.

Οι δύο κλινικές μελέτες

Στο πλαίσιο του προγράμματος ξεκινούν δύο μεγάλες ευρωπαϊκές μελέτες σε πέντε χώρες – Ελλάδα, Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία, Τσεχία και Λιθουανία – με ενεργή συμμετοχή της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα».

Η πρώτη μελέτη (CSA) είναι τυχαιοποιημένη και χαμηλής παρεμβατικότητας και επικεντρώνεται σε γυναίκες αυξημένου κινδύνου, όπως όσες έχουν οικογενειακό ιστορικό ή γνωστές γενετικές μεταλλάξεις. Στόχος είναι η αξιολόγηση εργαλείων που συνδυάζουν γενετικά, κλινικά και δημογραφικά δεδομένα για την ακριβέστερη πρόβλεψη του ατομικού κινδύνου και την ενσωμάτωσή τους στην καθημερινή κλινική πρακτική.

Η δεύτερη μελέτη (CSB) εστιάζει στην πρώιμη διάγνωση μέσω καινοτόμων εξετάσεων αίματος (liquid biopsy). Πρόκειται για μη παρεμβατική μελέτη διαγνωστικής ακρίβειας, στην οποία συμμετέχουν γυναίκες με καρκίνο ωοθηκών, γυναίκες με καλοήθεις παθήσεις, αλλά και υγιείς. Οι τεχνολογίες που εξετάζονται βασίζονται στην ανίχνευση μοριακών και μεταβολικών δεικτών, με στόχο πιο ευαίσθητες και ειδικές διαγνωστικές προσεγγίσεις.

Καθοριστικός ρόλος της Ελλάδας

Κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα έχει η Θεραπευτική Κλινική του ΕΚΠΑ, η οποία συμμετέχει ενεργά στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των μελετών. Την επιστημονική καθοδήγηση έχουν ο καθηγητής Θάνος Δημόπουλος και ο επίκουρος καθηγητής Μιχάλης Λιόντος.

Στην Ελλάδα, το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με τη Μονάδα Γυναικολογικής Ογκολογίας της Α’ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» και το Εργαστήριο Μοριακής Γενετικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».

Το DISARM φιλοδοξεί να αλλάξει το τοπίο στην πρόληψη του καρκίνου των ωοθηκών, φέρνοντας πιο κοντά την εξατομικευμένη ιατρική στην καθημερινή κλινική πράξη και βελτιώνοντας τις πιθανότητες έγκαιρης διάγνωσης και επιβίωσης των γυναικών υψηλού κινδύνου.