Στο Ναγκόρνο Καραμπάχ οι Αρμένιοι υπέστησαν μια ήττα όπως αυτή που υπέστη ο ελληνισμός το 1974 στην Κύπρο: Αν και οι αναλογίες δεν είναι απόλυτες, η Αρμενία στην ουσία έχασε το μισό έδαφος της Δημοκρατίας του Αρτσάχ από τους Αζέρους με αποτέλεσμα να συρθεί αναγκαστικά σε μια ταπεινωτική συμφωνία υπό την κηδεμονία της Μόσχας, η οποία πλέον αναλαμβάνει και την τήρησή της.
Τα αίτια της ήττας της Αρμενίας στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ είναι πολλά, το κυριότερο όμως ήταν ο εφησυχασμός των προηγούμενων ετών και η εγκατάλειψη των ενόπλων τους δυνάμεων, αλλά και το «φλερτάρισμα» του πρωθυπουργού της χώρας Nικόλ Πασινιάν με το... ΝΑΤΟ!
Τον Σεπτέμβριο είχε παρακολουθήσει ασκήσεις του ΝΑΤΟ στην Γεωργία και είχε εκφραστεί με τα καλύτερα για την συμμαχία, όταν ήταν σαφές ότι η ύπαρξη της Αρμενίας εξαρτάτο όσο ποτέ από την ρωσική ισχύ, εντός και εκτός Αρμενίας.
Οι Αρμένιοι επίσης είχαν επαναπαυθεί στις νίκες του παρελθόντος όταν κέρδιζαν συνεχώς σε όλες τις συγκρούσεις τις αζερικές δυνάμεις, αλλά οι τελευταίες εξελίχθηκαν, έμαθαν από τις ήττες τους, προχώρησαν σε γενναία χρηματοδότηση των ενόπλων δυνάμεών τους και απέκτησαν προηγμένα οπλικά συστήματα.
Ένας κρίσιμο λόγος είναι και η ευρείας έκτασης εμπλοκή της Τουρκίας. Ουσιαστικά το Γερεβάν, η πρωτεόυσα τς περίκλειστης Αρμενίας, μαχόταν εναντίον δύο αντιπάλων: Του Μπακού και της Άγκυρας.
Η εμπλοκή της Άγκυρας ακούσει κυρίως το όνομα του UAV TB.2 Bayraktar, αλλά και τεθωρακισμεων δυνάμεων και μαχητικών F-16που στάθμευσαν στο αεροδρόμιο του Μπακού.
Το UAV TB.2 Bayraktar και τα προηγμένα τουρκικής παραγωγής πυρομαχικά του, όπως το ΜΑΜ-L συνέτριψε τις Τ/Θ δυνάμεις των Αρμενίων. Και όχι μόνο με αυτό βέβαια, αλλά και με τα αιωρούμενα πυρομαχικά που προμηθεύτηκε το Αζερμπαϊτζάν από το Ισραήλ όπως το HAROP.
Με τα UAV οι Αζέροι κατόρθωσαν όχι μόνο να κτυπήσουν τις δυνάμεις των Αρμενίων στην πρώτη γραμμή, αλλά ουσιαστικά τους εξουδετέρωσαν και τη δυνατότητα ανεφοδιασμού τους από το έδαφος της Αρμενίας κτυπώντας τις ενισχύσεις και καθιστώντας τα ορεινά μονοπάτια αδιάβατα για τους Αρμένιους.
Είναι η πρώτη φορά που τέτοια προηγμένα οπλικά συστήματα έδειξαν την αξία τους στο πεδίο της μάχης και δεν ήταν υπερβολή να πούμε ότι εν μέρει κέρδισαν και τον πόλεμο, καθώς αναπτύχθηκαν από τις τουρκικές δυνάμεις δόγματα σε τακτικό επίπεδο που δεν μπόρεσαν να αντιμετωπιστούν από τους Αρμένιους.
Έτσι ενώ το Αζερμπαϊτζάν υιοθέτησε νέα δόγματα και τακτικές οι αρμενικές ένοπλες δυνάμεις στην ουσία εγκαταλείφθηκαν χωρίς κανέναν εκσυγχρονισμό όπως ήταν από τότε που δημιουργήθηκαν με την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
O Nικόλ Πασινιάν ανήλθε προ διετίας στην εξουσία στην Αρμενία ως επικεφαλής ενός κύματος ειρηνικών διαδηλώσεων, αλλά τώρα πολλοί συμπατριώτες του αποκαλούν τον πρωθυπουργό της χώρας «προδότη» για την ταπεινωτική, όπως λένε, συνθήκη που υπέγραψε με το Αζερμπαϊτζάν.
Έξι εβδομάδες ανελέητων συγκρούσεων για το Ναγκόρνο Καραμπάχ και η συνθηκολόγηση που υπέγραψε ο Πασινιάν καθώς προήλαυναν οι δυνάμεις των Αζέρων στάθηκαν αρκετές για να διαλύσουν την εικόνα του «μεταρρυθμιστή» -βλέπε δικές μας περιπτώσεις Κ.Σημίτη, Γ.Παπανδρέου και Κ.Μητσοτάκη- και να είναι απλά ο άνθρωπος που έφερε τη ήττα στην Αρμενία.
