Για δωδέκατη συνεχόμενη ημέρα συνεχίζονται με αμείωτη ένταση οι ταραχές στο Ιράν, με μαζικές αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις να πραγματοποιούνται σε όλες τις μεγάλες πόλεις της χώρας και την κατάσταση να δείχνει ολοένα και πιο εκτός ελέγχου.

Στην πόλη Γκοργκάν, στα βόρεια του Ιράν, διαδηλωτές εισέβαλαν στο κτίριο της έδρας του κυβερνήτη και του έβαλαν φωτιά. Βίντεο από τον εμπρησμό κυκλοφορούν ευρέως στο Διαδίκτυο, καταγράφοντας τις φλόγες να καταστρέφουν τις κυβερνητικές εγκαταστάσεις.

Εμπρησμοί και συγκρούσεις σε πολλές πόλεις

Σε πολλές περιοχές της χώρας έχουν καεί αστυνομικά οχήματα, ενώ στο Ισφαχάν διαδηλωτές πυρπόλησαν το κτίριο της κρατικής ραδιοτηλεόρασης. Παράλληλα, σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες, οι διαδηλωτές φέρονται να έχουν ήδη αναλάβει τον έλεγχο τριών πόλεων, με πιο πρόσφατη την Καράτζ, μια πόλη περίπου ενός εκατομμυρίου κατοίκων.

Περσικά τηλεοπτικά δίκτυα με έδρα εκτός Ιράν, καθώς και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μετέδωσαν εικόνες από μαζικές διαδηλώσεις σε πόλεις όπως η Ταμπρίζ στα βόρεια και η ιερή πόλη Μασχάντ στα ανατολικά της χώρας.

Καταγγελίες για χρήση πυρών

Κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων, σύμφωνα με αναφορές, ακούστηκαν πυροβολισμοί, ενώ οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατηγόρησαν τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας ότι άνοιξαν πυρ εναντίον διαδηλωτών.

Απειλές Τραμπ προς την Τεχεράνη

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έχει προειδοποιήσει την ιρανική κυβέρνηση πως, «αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους», τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες «θα τους χτυπήσουν πολύ σκληρά».

Σε συνέντευξή του στον συντηρητικό ραδιοφωνικό παρουσιαστή Χιου Χιούιτ, ο Τραμπ ανέφερε ότι έχει καταστήσει σαφές στην Τεχεράνη πως οποιαδήποτε αιματοχυσία θα έχει βαρύ τίμημα. Τόνισε επίσης ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, ενώ απευθυνόμενος στον ιρανικό λαό δήλωσε πως πρέπει να «πιστεύει σθεναρά στην ελευθερία».

Πρόκειται για την πιο πρόσφατη απειλή του Αμερικανού προέδρου για ενδεχόμενη επέμβαση, μετά από παρόμοιες δηλώσεις που είχε κάνει και τις προηγούμενες ημέρες.

Προσπάθειες καταστολής από το καθεστώς

Η κυβέρνηση υπό τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ήδη αντιμέτωπη με σοβαρή οικονομική κρίση, επιχειρεί να καταστείλει τις κινητοποιήσεις που έχουν εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα.

Μετά τις διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου, με αφορμή το κλείσιμο του παζαριού της Τεχεράνης, οι αρχές ενίσχυσαν την καταστολή, χρησιμοποιώντας δακρυγόνα και πραγματικά πυρά. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποδίδουν τις κινητοποιήσεις στην κατάρρευση της οικονομίας και στη ραγδαία πτώση της αξίας του ριάλ.

Στην Τεχεράνη εκατοντάδες διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους, ενώ στη Μασχάντ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, ένας διαδηλωτής έριξε το αυτοκίνητό του πάνω σε μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, προκαλώντας χάος.

Μπλακάουτ στο Διαδίκτυο και τις επικοινωνίες

Το καθεστώς φέρεται να διέκοψε την πρόσβαση στο Διαδίκτυο, σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας Netblocks, όπως είχε συμβεί και το 2022, μετά τη δολοφονία της Μαχσά Αμίνι. Παράλληλα, με την έναρξη των νέων διαδηλώσεων, αναφέρθηκε και διακοπή των τηλεπικοινωνιών σε ολόκληρη τη χώρα.

Κλιμάκωση σε εθνικό επίπεδο

Το κίνημα, που ξεκίνησε ως αντίδραση στην οικονομική ασφυξία και την πτώση του νομίσματος, έχει πλέον λάβει πανεθνικές διαστάσεις. Η ιρανική κυβέρνηση, πιεζόμενη από τις πολυετείς κυρώσεις και την ένταση με Ισραήλ και ΗΠΑ, χαρακτηρίζει τους διαδηλωτές «ταραχοποιούς», με τον επικεφαλής της Δικαιοσύνης να δηλώνει ότι δεν θα υπάρξει «καμία επιείκεια» για τους συλληφθέντες.

Την Τετάρτη, σύμφωνα με το πρακτορείο Fars, ένας Ιρανός αστυνομικός μαχαιρώθηκε θανάσιμα δυτικά της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων καταστολής.

Έκκληση Πεζεσκιάν για αυτοσυγκράτηση

Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν κάλεσε σε «μέγιστη αυτοσυγκράτηση», ζητώντας να αποφεύγεται κάθε μορφή βίας ή καταναγκασμού. Σε ανακοίνωσή του τόνισε την ανάγκη για διάλογο και ακρόαση των αιτημάτων του λαού.

Κάλεσμα Παχλαβί και κουρδική απεργία

Ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του εκδιωχθέντος Σάχη και ηγετική μορφή της εξόριστης αντιπολίτευσης, χαρακτήρισε τη συμμετοχή στις διαδηλώσεις «πρωτοφανή» και κάλεσε σε νέες κινητοποιήσεις. Υποστήριξε ότι το καθεστώς είναι «βαθιά τρομοκρατημένο» και επιχειρεί να μπλοκάρει ξανά το Διαδίκτυο.

Παράλληλα, κουρδικά κόμματα της αντιπολίτευσης, με έδρα το Ιράκ, κάλεσαν σε γενική απεργία στις 8 Ιανουαρίου σε περιοχές του δυτικού Ιράν.

Βαρύς απολογισμός θυμάτων

Σύμφωνα με τη ΜΚΟ Iran Human Rights, τουλάχιστον 45 διαδηλωτές, ανάμεσά τους οκτώ ανήλικοι, έχουν σκοτωθεί από την έναρξη των κινητοποιήσεων. Ο διευθυντής της οργάνωσης Μαχμούντ Αμιρί-Μογκαντάμ έκανε λόγο για κλιμακούμενη και ολοένα πιο βίαιη καταστολή, με εκατοντάδες τραυματίες και πάνω από 2.000 συλλήψεις.

Η πιο αιματηρή ημέρα ήταν η χθεσινή, με 13 νεκρούς διαδηλωτές. Από την πλευρά τους, οι ιρανικές αρχές και τα κρατικά ΜΜΕ αναφέρουν τουλάχιστον 21 νεκρούς, συμπεριλαμβανομένων μελών των δυνάμεων ασφαλείας, σύμφωνα με καταμέτρηση του AFP.