Μία ανάρτηση της αμερικανικής πρεσβείας στην Ελλάδα, ήρθε για να δώσει «είδηση» νωρίτερα σήμερα, σχετικά με το μεταναστευτικό και τη διαχείρισή του στη χώρα μας. Όπως αποκαλύφθηκε, Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ανοίγουν δίαυλο συνεργασίας για τη διαχείριση της παράνομης μετανάστευσης και την εντατικοποίηση των επιστροφών.
Η ελληνική πλευρά εντάσσει τη συνεργασία στο πλαίσιο πολιτικής εντατικοποίησης των επιστροφών, και έρχεται μετά από πρωτοβουλία του αρμόδιου υπουργού Θάνου Πλεύρη. Η αμερικανική πρεσβεία στην ανάρτησή της στο X γνωστοποίησε πως οι δύο πλευρές εργάζονται μαζί για «να κρατήσουμε τις κοινωνίες μας ασφαλείς και να προστατεύσουμε τα σύνορα». Παράλληλα γνωστοποιήθηκε ότι οι Αμερικανοί εκπαίδευσαν τους Έλληνες και για τη διαδικασία εθελούσιων αναχωρήσεων μέσω της εφαρμογής CBP Home. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.
Σήμερα λοιπόν, η κοινή δήλωση μεταξύ του υπ. Μετανάστευσης Ασύλου και του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (DHS) ξεκαθαρίζει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ελλάδα δεσμεύονται να μοιραστούν βέλτιστες πρακτικές για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
Η «γραμμή» που έχει χαράξει ο Θάνος Πλεύρης απ’ όταν ανέλαβε τα ηνία του υπουργείου στο κτήριο Κεράνη είναι σαφής: Αυστηροποίηση ποινών για την παράνομη μετανάστευση, εξορθολογισμός επιδομάτων και το δόγμα «επιστροφή ή φυλάκιση» να αποτελεί βασικό αντικίνητρο. Ωστόσο, όπως φαίνεται, παράλληλα τρέχει και μία ακόμη διαδικασία, αυτή της συνεργασίας με άλλα κράτη για την ανταλλαγή τεχνογνωσίας αλλά και τη διαχείριση του ζητήματος αυτού καθ’ αυτού. Μόλις χθες, ο κ. Πλεύρης με ανάρτησή του γνωστοποίησε πως προχωρούν οι συζητήσεις με Γερμανία, Αυστρία, Δανία και Ολλανδία για τον Κανονισμό Επιστροφών και τη δημιουργία κέντρων επιστροφής σε τρίτες χώρες.
Το σήμα που εκπέμπεται είναι ότι το υπουργείο δεν περιορίζεται σε διαχείριση ροών και δομών, αλλά αναζητά πρακτικά εργαλεία «καινοτόμες ιδέες» και βέλτιστες πρακτικές που μπορούν να λειτουργήσουν άμεσα στο πεδίο, τόσο σε τεχνικό όσο και σε διαδικαστικό επίπεδο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, οι επαφές των υπηρεσιών των δύο χωρών ξεκίνησαν επισήμως σήμερα, 27/03, με την πραγματοποίηση του πρώτου ενημερωτικού σεμιναρίου προς στελέχη του Υπ. Μετανάστευσης και Ασύλου. Το βάρος έπεσε σε ψηφιακά εργαλεία που χρησιμοποιούν οι αμερικανικές υπηρεσίες στο πεδίο των επιστροφών, με κεντρική αναφορά στην εφαρμογή CBP Home και στο κομμάτι των «εθελούσιων, αξιοπρεπών αναχωρήσεων» που προωθεί η Ουάσιγκτον.
Η εθελούσια επιστροφή θεωρείται διεθνώς αναγνωρισμένα ένα γρήγορο μονοπάτι για την υλοποίηση των απελάσεων αφού μειώνει το διοικητικό βάρος, αποσυμφορεί δομές και αποφεύγει ένα μέρος του κόστους της καταναγκαστικής απομάκρυνσης. Η αμερικανική πλευρά επενδύει πολιτικά και τεχνικά σε αυτή τη λογική, χτίζοντας εργαλεία που ενθαρρύνουν την αναχώρηση πριν ενεργοποιηθούν βαρύτερες κυρώσεις.
Τι είναι το CBP Home
Το CBP Home είναι εφαρμογή της U.S. Customs and Border Protection που, από το 2025, ενσωματώνει λειτουργία «Intent to Depart» – δηλαδή δυνατότητα ο χρήστης να δηλώσει πρόθεση αναχώρησης από τις ΗΠΑ μέσω οργανωμένης διαδικασίας. Παράλληλα, η επίσημη ενημέρωση του DHS παρουσιάζει το CBP Home ως πλατφόρμα «voluntary self-deport», με έμφαση στην εθελούσια αναχώρηση ως εναλλακτική στην κράτηση και την αναγκαστική απομάκρυνση.
Η αμερικανική προσέγγιση που παρουσιάστηκε, λοιπόν, στο ελληνικό υπουργείο δεν είναι «μια εφαρμογή στο κινητό». Είναι ένα μοντέλο διοίκησης επιστροφών που στηρίζεται σε ψηφιακή δήλωση πρόθεσης αναχώρησης, σε τυποποιημένη διαδικασία, και –κατά το DHS– σε κίνητρα/ρυθμίσεις που κάνουν την έξοδο «ευκολότερη» σε σχέση με την αναγκαστική απομάκρυνση.
Ανάκληση ασύλου
Από εκεί και έπειτα οι σημερινές επαφές, πιθανόν να έχουν και μέλλον, αφού όπως γνωστοποίησε σε ενημερωτικό σημείωμα το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, αποτελεί πρόθεση και επιθυμία από ελληνικής πλευράς, η περαιτέρω ενίσχυση και επέκταση της συνεργασίας αυτής και σε άλλους κομβικούς τομείς της διαχείρισης της παράνομης μετανάστευσης. Ποια ζητήματα θα μπορούσαν να είναι αυτά; Μερικούς από τους τομείς στους οποίους η Αθήνα θα μπορούσε να λάβει εκπαίδευση για την διαχείρισή τους είναι η αξιολόγηση πληροφοριών σχετικά με την κατάσταση στις χώρες καταγωγής αιτούντων άσυλο –με έμφαση σε περιοχές υψηλής αστάθειας και περιορισμένης πρόσβασης σε αξιόπιστη πληροφορία, όπως η Συρία και άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής.
Παρόμοιο ενδιαφέρον, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχει εκδηλωθεί και για τις διαδικασίες ανάκλησης καθεστώτος ασύλου/διεθνούς προστασίας, καθώς και για τον αποκλεισμό από μορφές διεθνούς προστασίας όταν προκύπτουν στοιχεία για ειδεχθείς πράξεις ή εγκλήματα πολέμου. Πρόκειται για μία επιβεβαίωση των τελευταίων εξελίξεων όσον αφορά στο άσυλο στην χώρα μας, αφού οι αρμόδιες υπηρεσίες, επανεξετάζοντας δεκάδες υποθέσεις μετά από οδηγία του Θάνου Πλεύρη έχουν προχωρήσει σε εκατοντάδες ανακλήσεις διεθνούς προστασίας.
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου
Στο πλαίσιο της αναζήτησης καινοτόμων ιδεών και βέλτιστων πρακτικών για την εντατικοποίηση των επιστροφών παράνομων μεταναστών, οι Υπηρεσίες του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου ξεκινούν, με πρωτοβουλία του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνου Πλεύρη διαδικασία ενημέρωσης και εκπαίδευσης από τις αντίστοιχες αμερικανικές υπηρεσίες.
Οι επαφές μεταξύ των Υπηρεσιών των δύο χωρών, σε σειρά ζητημάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση της παράνομης μετανάστευσης, άρχισαν επισήμως σήμερα, 27 Μαρτίου, με την πραγματοποίηση του πρώτου ενημερωτικού σεμιναρίου. Το σεμινάριο περιλάμβανε την παρουσίαση της ψηφιακής εφαρμογής Customs Border Protection Home, την οποία χρησιμοποιούν οι αμερικανικές αρχές στο πλαίσιο των διαδικασιών επιστροφών και η οποία υποστηρίζει την οργάνωση αξιοπρεπών, εθελοντικών επιστροφών.
Πρόθεση και επιθυμία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και της Ελληνικής Κυβέρνησης είναι η περαιτέρω ενίσχυση και επέκταση της συνεργασίας αυτής και σε άλλους κομβικούς τομείς της διαχείρισης της παράνομης μετανάστευσης, με έμφαση στην προστασία των συνόρων και στην ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας των πολιτών.
