Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ρίχνει βαριά τη σκιά του στην παγκόσμια οικονομία. Ένα ισχυρό κύμα πωλήσεων σαρώνει τις διεθνείς αγορές ομολόγων, οδηγώντας τις αποδόσεις σε υψηλά έτους. Ο καταλύτης δεν είναι άλλος από την κλιμάκωση της σύγκρουσης (με τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν) και το συνακόλουθο ράλι στις τιμές της ενέργειας, παράγοντες που αναζωπυρώνουν τον εφιάλτη ενός νέου πληθωριστικού σοκ.

Μπροστά σε αυτό το σκηνικό, οι επενδυτές εγκαταλείπουν άρον άρον τα στοιχήματα για μειώσεις επιτοκίων από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες, οδηγώντας τις αγορές κρατικού χρέους σε μία από τις πιο βίαιες αναταράξεις των τελευταίων ετών.

Στο «κόκκινο» οι αποδόσεις της Ευρωζώνης – Ανηφόρα και για την Ελλάδα

Στην Ευρωζώνη, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων (οι οποίες κινούνται αντίστροφα από τις τιμές τους) κατέγραψαν απότομη άνοδο, με τους αναλυτές να προβλέπουν συνέχιση των πιέσεων. Η απόδοση του γερμανικού 10ετούς, που αποτελεί το βαρόμετρο της περιοχής, αυξήθηκε κατά 5,9 μονάδες βάσης, αγγίζοντας το 2,922% —το υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου έτους. Ακόμη πιο ακραία ήταν η κίνηση στα ευαίσθητα βραχυπρόθεσμα ομόλογα, με την απόδοση του γερμανικού 2ετούς να εκτοξεύεται στο 2,459%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από τον Αύγουστο του 2024.

Από αυτή τη δίνη δεν γλίτωσαν τα ελληνικά ομόλογα. Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς σκαρφάλωσε στο 3,70% (από 3,58% την προηγούμενη εβδομάδα). Παράλληλα, το spread (η διαφορά απόδοσης έναντι του γερμανικού) διευρύνθηκε στο 0,83% από 0,62%, σηματοδοτώντας ακριβότερο κόστος δανεισμού για τη χώρα μας.

Παγκόσμιο sell-off: Από τη Βρετανία ως τις ΗΠΑ

Ο πανικός δεν γνωρίζει σύνορα. Ο παγκόσμιος δείκτης ομολόγων του Bloomberg (Global Aggregate), που παρακολουθεί το διεθνές κρατικό και εταιρικό χρέος, οδεύει ολοταχώς προς τη χειρότερη εβδομάδα του από τον Οκτώβριο του 2024.

• Ηνωμένο Βασίλειο: Τα βρετανικά ομόλογα (gilts) καταγράφουν τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο αποδόσεων από την περιβόητη κρίση των συνταξιοδοτικών ταμείων το 2022, με το 10ετές να σκαρφαλώνει στο 4,62%.

• ΗΠΑ: Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ενισχύθηκε στο 4,13%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη άνοδο από την περίοδο του εμπορικού πολέμου την άνοιξη του 2025.

Το ενεργειακό σοκ σβήνει τις ελπίδες για μειώσεις επιτοκίων

Ο βασικός ένοχος για αυτή τη βίαιη αναπροσαρμογή είναι το πετρέλαιο. Το αργό τύπου Μπρεντ, παρότι προσγειώθηκε το πρωί της Τρίτης στα 92 δολάρια (μετά την εκτόξευσή του στα 119,5 δολ. τη Δευτέρα), παραμένει 20 δολάρια πιο ακριβό σε σχέση με την έναρξη του πολέμου.

Αυτή η παρατεταμένη ενεργειακή ακρίβεια έχει γκρεμίσει τις προσδοκίες για νομισματική χαλάρωση. Είναι χαρακτηριστικό ότι:

• Τα συμβόλαια παραγώγων (swaps) προεξοφλούν πλέον ισχυρές πιθανότητες για δύο αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέσα στο 2026!

• Στη Βρετανία, οι ελπίδες για δύο μειώσεις από την Τράπεζα της Αγγλίας εξανεμίστηκαν, δίνοντας τη θέση τους σε μόλις 50% πιθανότητα για μία και μόνη μείωση.

• Όπως επισημαίνει ο Blake Gwinn της RBC Capital Markets: «Επενδυτές που περίμεναν δύο μειώσεις επιτοκίων μετακινούνται τώρα στο σενάριο μηδενικών μειώσεων».

Υπερβολική αντίδραση ή προάγγελος ύφεσης;

Παρά την έκδηλη ένταση, ορισμένοι διαχειριστές κεφαλαίων εμφανίζονται πιο ψύχραιμοι. Ο Mike Riddell της Fidelity International τονίζει ότι «δεν πρόκειται ακόμη για πανικό», αλλά μάλλον για μια αναστροφή των υπερβολικά αισιόδοξων στοιχημάτων που είχαν προηγηθεί.

Άλλοι αναλυτές πιστεύουν ότι οι αγορές ίσως υπερβάλλουν, αντιγράφοντας τη συμπεριφορά του 2022 (μετά την εισβολή στην Ουκρανία). Όπως αναφέρει ο Τζιμ Μακόρμικ της Citigroup, οι επενδυτές παίζουν «ένα replay του 2022», αν και κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος ότι οι κεντρικές τράπεζες θα απαντήσουν εξίσου επιθετικά σε αυτό το νέο, ασύμμετρο ενεργειακό σοκ.