Το δικαστήριο του Λος Άντζελες επιδίκασε σε ενάγουσα αποζημίωση ύψους 6 εκατομμυρίων δολαρίων, με τη Meta να καταβάλλει το 70% και το YouTube το υπόλοιπο.
Η υπόθεση βασίστηκε στις καταγγελίες μιας 20χρονης γυναίκας, η οποία υποστήριξε ότι ξεκίνησε να χρησιμοποιεί το YouTube από την ηλικία των 6 ετών και το Instagram από τα 9. Με την πάροδο του χρόνου, η χρήση έγινε υπερβολική και, όπως κατέθεσε, άρχισε να επηρεάζει βαθιά τη ζωή της.
Οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο δικαστήριο, η 20χρονη τώρα ενάγουσα, απομακρύνθηκε από το κοινωνικό της περιβάλλον και αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως άγχος, κατάθλιψη, κοινωνική φοβία και διαταραχή εικόνας σώματος. Η ίδια συνέδεσε αυτά τα προβλήματα με τον τρόπο που λειτουργούν οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Οι εταιρείες και οι κατηγορίες για εθισμό
Απέναντί της βρέθηκαν δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο. Η Meta, που είναι η εταιρεία πίσω από το Facebook και το Instagram, και η Google, στην οποία ανήκει το YouTube. Οι δικηγόροι της νεαρής γυναίκας υποστήριξαν ότι οι εταιρείες γνώριζαν πως τα προϊόντα τους μπορούν να προκαλέσουν εθισμό, αλλά δεν έλαβαν μέτρα προστασίας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των εφαρμογών, όπως η ατελείωτη κύλιση περιεχομένου και η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο. Σύμφωνα με την κατηγορία, αυτές οι λειτουργίες δεν είναι τυχαίες, αλλά έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν τον χρήστη όσο το δυνατόν περισσότερο μέσα στην πλατφόρμα. Οι δικηγόροι μάλιστα συνέκριναν την υπόθεση με τις δίκες κατά των καπνοβιομηχανιών τη δεκαετία του 1990, όταν αποκαλύφθηκε ότι οι εταιρείες γνώριζαν τους κινδύνους των προϊόντων τους αλλά τους απέκρυπταν.
Η απόφαση του δικαστηρίου
Η αλλαγή ώρας βλάπτει σοβαρά την υγεία - «Καμπανάκι» επιστημόνων
Το δικαστήριο ζήτησε από τους ενόρκους να εξετάσουν αν οι εταιρείες ενήργησαν με αμέλεια και αν αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας της 20χρονης. Η απόφαση ήταν σαφής. Με πλειοψηφία 10 προς 2, οι ένορκοι έκριναν ότι οι εταιρείες φέρουν ευθύνη.
Η αποζημίωση που επιδικάστηκε ανέρχεται σε 6 εκατομμύρια δολάρια. Από αυτό το ποσό, το μεγαλύτερο μέρος καλείται να πληρώσει η Meta, ενώ το υπόλοιπο αναλογεί στη Google μέσω του YouTube.
Οι αντιδράσεις των εταιρειών
Οι εταιρείες αντέδρασαν άμεσα, δηλώνοντας ότι διαφωνούν με την απόφαση. Η Meta υποστήριξε ότι η ψυχική υγεία των εφήβων είναι ένα πολύπλοκο ζήτημα που δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία μόνο εφαρμογή. Από την πλευρά της, η Google ότι το YouTube είναι μια πλατφόρμα που έχει σχεδιαστεί υπεύθυνα και δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως κλασικό κοινωνικό δίκτυο. Και οι δύο εταιρείες ανακοίνωσαν ότι θα ασκήσουν έφεση.
Ένα κύμα αγωγών και οι επόμενες εξελίξεις
Η σημασία της υπόθεσης ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μιας μεμονωμένης δικαστικής διαμάχης. Πρόκειται για την πρώτη από μια σειρά δικών που βρίσκονται σε εξέλιξη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Συνολικά, περισσότερες από 1.600 αγωγές έχουν κατατεθεί από οικογένειες και σχολεία, οι οποίες κατηγορούν τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης για παρόμοιες επιπτώσεις σε παιδιά και εφήβους.
Παράλληλα, η Meta αντιμετωπίζει και άλλες νομικές πιέσεις. Σε ξεχωριστή υπόθεση στο Νέο Μεξικό, καταδικάστηκε να πληρώσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων ανηλίκων.
Οι επόμενοι μήνες αναμένονται καθοριστικοί, καθώς ενδέχεται, ως συνέπεια των ικαστικών αποφάσεων, να δημιουργηθεί ένα νέο νομικό πλαίσιο για τη λειτουργία των social media. Πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι η συγκεκριμένη υπόθεση μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής, αντίστοιχο με εκείνο που άλλαξε τη βιομηχανία καπνού πριν από δεκαετίες.
Το βασικό ερώτημα που αναδύεται είναι πλέον σαφές: μέχρι ποιο σημείο ευθύνονται οι εταιρείες για τον τρόπο που επηρεάζουν τους χρήστες τους, και ιδιαίτερα τους ανήλικους; Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον των social media, αλλά και τα όρια της ευθύνης στην ψηφιακή εποχή.
