Η ιδέα της πλήρους διάλυσης του ΝΑΤΟ (North Atlantic Treaty Organization) έχει επανέλθει σε κάποιες συζητήσεις, ωστόσο τόσο διπλωματικοί κύκλοι όσο και αναλυτές στρατηγικής ασφάλειας επισημαίνουν ότι κάτι τέτοιο δεν εξυπηρετεί τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών και προκαλεί έντονες ανησυχίες μεταξύ των Ευρωπαίων εταίρων, ειδικά εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων και πολέμων όπως στην Ουκρανία.
Κατ’ αρχήν, το ΝΑΤΟ αποτελεί ένα στρατηγικό πλαίσιο συλλογικής άμυνας και ασφάλειας που έχει στηρίξει την ευρω-ατλαντική σχέση από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΗΠΑ κατέχουν πρωταγωνιστικό ρόλο, λειτουργώντας ως ηγέτιδα δύναμη με εκτεταμένη στρατιωτική παρουσία και δυνατότητες συλλογικής αποτροπής απέναντι σε αντίπαλες δυνάμεις, κυρίως τη Ρωσία. Η συνεχής συμμετοχή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ προσφέρει στο αμερικανικό στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό βασικές δομές συνεργασίας και συντονισμού στην Ευρώπη, και χωρίς αυτό το πλαίσιο ο αμερικανικός ρόλος θα περιοριζόταν σημαντικά.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η αποχώρηση των ΗΠΑ ή η κατάργηση της συμμαχίας θα σήμαινε απώλεια της «μεταφορικής ζεύξης» του αμερικανικού στρατού στην Ευρώπη, με άμεση μείωση του κύρους, των βάσεων και της επιρροής των ΗΠΑ στο ευρωπαϊκό θέατρο ασφαλείας. Αυτή η εξέλιξη θα υπονόμευε την ικανότητα της Ουάσινγκτον να επηρεάζει πολιτικές και στρατιωτικά γεγονότα στη γηραιά ήπειρο, καθώς και να αντιμετωπίζει κρίσεις με συλλογικό τρόπο.
Επιπλέον, η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη για την αποτροπή απειλών, ιδίως από την πλευρά της Ρωσίας. Η παρουσία του ΝΑΤΟ παρέχει ένα αποτρεπτικό πλεονέκτημα στους συμμάχους, στην οποία έχει βασιστεί η συλλογική ασφάλεια επί δεκαετίες, σε αντίθεση με τη μονομερή στρατιωτική αυτονομία που θα απαιτούσε πολύ υψηλότερες δαπάνες και πιθανώς δεν θα είχε την ίδια αποτελεσματικότητα ως προς την αποτροπή επιθέσεων.
Η θέση αυτή αντανακλάται και σε πρόσφατες εξελίξεις όπου Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν εκφράσει την ανησυχία τους για πιθανές απρόβλεπτες ενέργειες των ΗΠΑ υπό τρέχουσες διοικήσεις, όπως διαμάχες σε σχέση με τη Γροιλανδία ή άλλες παραδοσιακές δεσμεύσεις ασφάλειας, που έχουν εντείνει την ανάγκη ισχυρών συμμαχιών. Μια πλήρης διάλυση του ΝΑΤΟ, αντί απλώς πιθανής μείωσης δυνάμεων ή αναπροσαρμογής στρατηγικών, θεωρείται από ευρωπαϊκούς κύκλους ως καταστροφική για τη συλλογική άμυνα και για τη διατήρηση σταθερότητας στην ευρω-ατλαντική περιοχή.
Τέλος, η διατήρηση του ΝΑΤΟ επιτρέπει στις ΗΠΑ και στους ευρωπαίους εταίρους να αντιμετωπίζουν από κοινού κρίσεις, να διαμορφώνουν στρατηγικές απαντήσεις και να συνεργάζονται με βάσει συλλογικές διαδικασίες, αντί να λειτουργούν αποσπασματικά και με μικρότερη αποτρεπτική επίδραση. Αυτή η στρατηγική συνεργασία θεωρείται κρίσιμη για την ευρωπαϊκή ασφάλεια σήμερα, ιδιαίτερα εν όψει της συνεχιζόμενης γεωπολιτικής αστάθειας.