Οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι κυρώσεις αλλάζουν τον παγκόσμιο χάρτη του πετρελαίου, εκτοξεύοντας τα ναύλα και τα κέρδη των μεγάλων εταιρειών μεταφοράς αργού.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη Λατινική Αμερική φαίνεται να δημιουργούν απροσδόκητους οικονομικούς νικητές: τους δισεκατομμυριούχους του κλάδου των δεξαμενόπλοιων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Forbes, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, αλλά και η πολιτική ανατροπή στη Βενεζουέλα, έχουν ήδη ενισχύσει σημαντικά την αξία των εταιρειών μεταφοράς πετρελαίου και τον πλούτο των ιδιοκτητών τους.

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται και ο Έλληνας εφοπλιστής δρ Νίκος Τσάκος, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος επικεφαλής της εισηγμένεης στο New York Stock Exchange, Tsakos Energy Navigation.

Όπως δήλωσε στο Forbes, τις ημέρες των επιθέσεων στο Ιράν δεχόταν συνεχείς κλήσεις από συνεργάτες του στο Λονδίνο που προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν ασφάλιση για πλοία του που βρίσκονταν κοντά στον Περσικό Κόλπο, καθώς τα ασφάλιστρα αυξάνονταν ραγδαία λόγω της έντασης στην περιοχή.

Παρά το αυξημένο ρίσκο, η κατάσταση δημιούργησε νέες ευκαιρίες για τον κλάδο. Τα ημερήσια ναύλα για δεξαμενόπλοια στη λεγόμενη «spot αγορά» αυξήθηκαν σημαντικά. Σύμφωνα με τον Νίκο Τσάκο, οι τιμές για τη ναύλωση πλοίων που δραστηριοποιούνται στη Βενεζουέλα ανέβηκαν από περίπου 70.000 δολάρια την ημέρα σε 110.000 δολάρια μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου και σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασαν ακόμη και τα 160.000 δολάρια, μετά τις εξελίξεις στο Ιράν.

Η αλλαγή στο καθεστώς της Βενεζουέλα αποτέλεσε βασικό παράγοντα για την αύξηση της δραστηριότητας. Μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολά Μαδούρο από τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, άνοιξε ξανά ο δρόμος για εξαγωγές πετρελαίου προς τη Δύση. Ένα από τα πλοία της Tsakos Energy Navigation ήταν μάλιστα από τα πρώτα που φόρτωσαν πετρέλαιο από τη χώρα την ημέρα της πολιτικής αλλαγής.

Την ίδια στιγμή, η ένταση με το Ιράν προκαλεί προβλήματα στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και οι απειλές για τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ – μιας θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου – έχουν αυξήσει το κόστος και το ρίσκο των μεταφορών.

Οι εξελίξεις αυτές αποτυπώνονται και στα χρηματιστήρια. Η μετοχή της Tsakos Energy Navigation έχει καταγράψει ισχυρή άνοδο από την αρχή του έτους, ενώ σημαντικά κέρδη σημειώνουν και άλλες μεγάλες εταιρείες του κλάδου, όπως η Frontline, στην οποία βασικός μέτοχος είναι ο Νορβηγός εφοπλιστής John Fredriksen.

Σύμφωνα με το Forbes, οι περιουσίες των 13 πλουσιότερων ιδιοκτητών δεξαμενόπλοιων παγκοσμίως αυξήθηκαν μέσα σε έναν χρόνο πάνω από 50%, φτάνοντας συνολικά περίπου τα 130 δισεκατομμύρια δολάρια. Η αύξηση οφείλεται τόσο στην άνοδο των ναύλων όσο και στη σημαντική ενίσχυση της αξίας των πλοίων.

Παράλληλα, οι τιμές των μεγάλων δεξαμενόπλοιων τύπου VLCC, πλοίων που μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες αργού πετρελαίου σε υπερατλαντικά ταξίδια, πάνω από 2 εκατ. βαρέλια έκαστο, έχουν φτάσει σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί εδώ και μια δεκαετία. Δεκαετή πλοία αυτής της κατηγορίας πωλούνται πλέον ακόμη και πάνω από 100 εκατομμύρια δολάρια. Ειδικά για τα VLCC που δραστηριοποιούνται στον Κόλπο, ο ημερήσιος ναύλος στην spot αγορά έχει αγγίξει ακόμη και 770.000 δολάρια.

Ένας ακόμη παράγοντας που ενισχύει τις νόμιμες ναυτιλιακές εταιρείες είναι η καταστολή του λεγόμενου «σκιώδους στόλου». Πρόκειται για εκατοντάδες παλαιά δεξαμενόπλοια που λειτουργούν χωρίς δυτική ασφάλιση και χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά πετρελαίου χωρών που βρίσκονται υπό κυρώσεις, όπως το Ιράν και η Ρωσία.

Οι αμερικανικές αρχές έχουν ήδη προχωρήσει σε κατασχέσεις και κυρώσεις σε εκατοντάδες τέτοια πλοία, δημιουργώντας χώρο στην αγορά για εταιρείες που λειτουργούν σύμφωνα με τους διεθνείς κανονισμούς.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ανεξάρτητα από την εξέλιξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η ζήτηση για δεξαμενόπλοια θα παραμείνει ισχυρή. Αν οι εξαγωγές πετρελαίου από χώρες υπό κυρώσεις μειωθούν, οι αγοραστές – με πρώτη την Κίνα – θα αναζητήσουν νέες πηγές προμήθειας, γεγονός που συνεπάγεται περισσότερες θαλάσσιες μεταφορές.

Σε κάθε περίπτωση, όπως σημειώνει το Forbes, οι γεωπολιτικές αναταράξεις που προκαλούν αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας φαίνεται να μετατρέπονται σε σημαντική επιχειρηματική ευκαιρία για τους ισχυρούς παίκτες της παγκόσμιας ναυτιλίας.