Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αποκάλυψε ένα επτασέλιδο σχέδιο εκσυγχρονισμού της ελληνικής αεροναυτιλίας, με στόχο την αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών και υπηρεσιών μετά τα πρόσφατα προβλήματα στον εναέριο χώρο της χώρας. Η ανακοίνωση έρχεται ως απάντηση στην πρόβλημα επικοινωνιών που δημιούργησε κατάρρευση των συστημάτων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές καθυστερήσεις και διακοπές πτήσεων. Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκονται τεχνολογικές αναβαθμίσεις σε συστήματα Data Link, ραντάρ και πλοήγησης, καθώς και θεσμικές αλλαγές στη λειτουργία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). 

Οι επτά βασικοί άξονες του σχεδίου αναφέρονται στην εφαρμογή του Action Plan για τη Διαχείριση Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM) και τη συμμόρφωση με το ενωσιακό δίκαιο, το οποίο έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2028. Το σχέδιο περιλαμβάνει 364 δράσεις και συνεχή επίβλεψη από ευρωπαϊκούς οργανισμούς όπως η DG MOVE, η EASA και ο EUROCONTROL, αλλά σημειώνονται σημαντικές καθυστερήσεις, με πολλές ενότητες να παραμένουν με ανοιχτούς χρόνους υλοποίησης και με αναφορές σε μελλοντικές “δέσμες” εκεί που απαιτείται άμεση δράση. 

Ένας από τους πυλώνες είναι η τεχνολογική αναβάθμιση των κύριων πηγών επικοινωνίας και διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας, όπως τα Data Link systems και το σύστημα TopSky ATC One, τα οποία θα πρέπει να φέρουν τα ελληνικά συστήματα στο ευρωπαϊκό επίπεδο τεχνολογίας και ασφάλειας. Παράλληλα, προβλέπεται η ενσωμάτωση της Πλοήγησης Βάσει Απόδοσης (PBN) σε σημαντικό αριθμό αεροδρομίων, με στόχο πιο αποδοτικές και ασφαλείς διαδρομές πτήσεων σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. 

Στο σχέδιο περιλαμβάνεται επίσης η ενίσχυση των ραντάρ Mode S και η εγκατάσταση νέων συστημάτων παρακολούθησης σε επιλεγμένες τοποθεσίες, με στόχο να καλύψουν τις τεχνολογικές απαιτήσεις για ακριβή εντοπισμό και καθοδήγηση πτήσεων. Επιπλέον, οι δομικές αλλαγές στην ΥΠΑ προβλέπουν τη μετατροπή της σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, ενισχύοντας τη διοικητική και λειτουργική της αυτονομία ώστε να επιτυγχάνεται πιο αποτελεσματική και άμεση αντίδραση στις ανάγκες της εναέριας κυκλοφορίας. 

Ωστόσο, παρά τα τεχνικά σχέδια και τις δηλώσεις προθέσεων, πλείστες από τις προβλεπόμενες ενέργειες έχουν ανοιχτούς χρόνους και παραμένουν σε στάδιο διαπραγμάτευσης, διαγωνισμών ή δικαστικών εκκρεμοτήτων, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το πότε θα αποδώσουν χειροπιαστά αποτελέσματα οι αναγγελθείσες βελτιώσεις. Η ελληνική πολιτική ηγεσία έχει ενημερώσει τον πρωθυπουργό για την πορεία του σχεδίου, αλλά η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας θα εξαρτηθεί από την ικανότητα να ολοκληρωθούν οι παρεμβάσεις εντός των χρονοδιαγραμμάτων.

Η ανάγκη για έναν σύγχρονο και ασφαλή εναέριο χώρο επισημάνθηκε από πολλές πλευρές μετά το πρόσφατο τεχνικό πρόβλημα που ανέδειξε την υστέρηση στους υφιστάμενους μηχανισμούς. Η αναμονή για άμεσες, λειτουργικές λύσεις και η επαρκής στελέχωση των κρίσιμων τμημάτων των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας και των τεχνικών υποδομών καθίστανται πλέον απαραίτητες για την ασφάλεια των πτήσεων και την επανόρθωση της διεθνούς εικόνας της ελληνικής αεροναυτιλίας.