Σε μια κρίσιμη συγκυρία για τις σχέσεις Ουάσιγκτον–Τεχεράνης, μεσολαβητές από το Κατάρ, την Τουρκία και την Αίγυπτο παρουσίασαν στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ένα προκαταρκτικό πλαίσιο αρχών, το οποίο αναμένεται να τεθεί προς συζήτηση σε συνομιλίες αύριο Παρασκευή. Την αποκάλυψη έκανε το Al Jazeera, επικαλούμενο δύο πηγές με άμεση γνώση των διαπραγματεύσεων.
Δραστικός περιορισμός του πυρηνικού προγράμματος
Κεντρικός άξονας των προτάσεων είναι η αυστηρή περιστολή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Σύμφωνα με το προτεινόμενο πλαίσιο, η Τεχεράνη θα δεσμευθεί σε μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου για τρία χρόνια, ενώ στη συνέχεια θα περιορίσει τον εμπλουτισμό κάτω από το 1,5%. Παράλληλα, τα υφιστάμενα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου –περίπου 440 κιλά, εμπλουτισμένα έως και 60%– προβλέπεται να μεταφερθούν σε τρίτη χώρα.
Βαλλιστικοί πύραυλοι και σύμμαχοι
Το σχέδιο υπερβαίνει το καθαρά πυρηνικό σκέλος. Οι μεσολαβητές εισηγούνται δεσμεύσεις από την ιρανική πλευρά για μη μεταφορά όπλων και στρατιωτικών τεχνολογιών σε περιφερειακούς, μη κρατικούς συμμάχους. Επιπλέον, το Ιράν καλείται να δεσμευθεί ότι δεν θα κάνει πρώτη χρήση βαλλιστικών πυραύλων, αν και η πρόβλεψη αυτή δεν φτάνει στο επίπεδο των αμερικανικών απαιτήσεων για περιορισμό του αριθμού και του βεληνεκούς τους.
Πρόταση για «συμφωνία μη επίθεσης»
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόταση για μια συμφωνία μη επίθεσης ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον. Όπως ανέφερε ανώτερος διπλωμάτης, υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των συνομιλιών, μια τέτοια δέσμευση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μηχανισμός αποκλιμάκωσης και οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Άγνωστες οι αντιδράσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης
Μέχρι στιγμής, δεν έχει γίνει γνωστό πώς έχουν ανταποκριθεί οι δύο πλευρές στο προτεινόμενο πλαίσιο. Οι επερχόμενες συνομιλίες αναμένεται να δείξουν αν οι προτάσεις αυτές μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια νέα, ευρύτερη συμφωνία ή αν θα προσκρούσουν σε πάγιες κόκκινες γραμμές εκατέρωθεν.
